Page 18 - PLAT - Private Label Dergisi 2. Sayı

RÖPORTAJ
tasarım çalışmalarıdır.”
Premium ve Private Label Ambalajları Arasın-
daki Fark Kapanıyor
Premium markalar, ambalaj tasarımının tüketicileri
ikna etmedeki gücünü çok önceden fark ettiler ve
bütünsel ürün deneyimi ile beraber, ambalaj tasa-
rımını pazarlamanın önemli bir unsuru olarak gör-
meye başladılar. Hatta bugün, hızlı tüketim ürün-
leri için ambalaj tasarımının reklam iletişiminden
daha güçlü bir etkiye sahip olduğu anlaşılmıştır.
Bu doğrultuda premium markalar, ambalaj tasa-
rımı sürecini, yeni ürün geliştirme süreçlerinin en
sonunda değil, entegre bir şekilde eş zamanlı ola-
rak ele almaktadır. Hatta inovasyon için bile am-
balaj tasarımı çok kritik sorumluluklar üstlenmeye
başlamıştır.
Gelişmiş pazarlarda artık Private Label ürünlerin
ambalajlarında, premium markaların ambalajla-
rındaki özeni ve tasarıma verilen önemi görmek
mümkündür. Ambalaj tasarımı yarışmalarında Pri-
vate Label ürünlerin de ödüller kazanmaya baş-
laması bunun en somut göstergelerindendir. Bu-
gün, gelişmiş pazarlardaki Private Label ürünler,
premium markaların daha ucuz alternatifleri olarak
algılanmamakta, güçlü bir şekilde “ben daha iyi-
yim” mesajını veren tasarımlarla raflarda tüketici-
leriyle buluşmaktadır.
Türkiye’de Private Label Ürünlerin Ambalaj Ta-
sarımı Hak Ettiği Düzeyde Değil
Türkiye’de, ambalaj tasarımı henüz gelişme aşa-
masındadır. 1945’den günümüze Türkiye’de, am-
balaj tasarımının gelişme dinamiklerini incelediğim
doktora çalışmamda, yerli premium markalarımız
için bile ambalaj tasarımının son 15-20 yıldır pro-
fesyonelce ele alındığını, bu alanda hizmet veren
tasarım ofislerinin tarihinin ise bundan daha kısa
olduğunu irdelemiştim. Türkiye’deki Private Label
ürünlerin ambalaj tasarımı ise çok daha güncel ve
gelişime açık bir alan.
Kurucu ortağı olduğum ve Türkiye’de ambalaj
tasarımı alanında uzmanlaşmış ilk tasarım ofis-
lerinden Orhan Irmak Tasarım’da geçen on yıl
içindeki projelerimizin çok büyük bir çoğunluğu-
nu premium markalar için gerçekleştirdik. Private
Label ürünlere dönük tasarım çalışmalarımız ise
büyük bir oranda kısıtlı zaman ve kısıtlı bütçelerle
ilerlemektedir. Hatta çoğu zaman ambalaj tasarı-
mı talepleri doğrudan marka sahiplerinden değil,
16
Private Label üretimini gerçekleştiren üreticilerden
gelmektedir. Dolayısıyla, Türkiye’de henüz Private
Label ürünlerin premium markalar yanında düşük
kaliteli ve bu nedenle daha ucuz olduğu yönün-
de yaygın bir algı bulunmaktadır. Bu algıyı olum-
lu yönde değiştirmek ve fiyat - kalite dengesinde
daha avantajlı ürünler olarak tüketicilere yansıt-
mak ambalaj tasarımı ile mümkündür.
Ucuz Ürün Algısı İle Kalitesiz Ürün Algısı Farklı
Şeylerdir
Bugün, tüketicilerin ambalaj tasarımından beklen-
tilerinin başında samimiyet gelmektedir. Dolayı-
sıyla, bir ürünün ucuz / hesaplı / ekonomik olması
durumunda, tasarımın da bunu yansıtmasında bir
sakınca yoktur. Ancak ucuz ürün algısı ile kalitesiz
ürün algısı farklı şeylerdir. Satın alacağımız bir ürü-
nün fiyatının ucuz oluşu çok önemli bir satın alma
nedeni olurken kalitesinin beklediğimizden düşük
oluşu satın alma kararımızda olumsuz yönde bir
etki yaratacaktır.
Türkiye’deki birçok Private Label ürün ambalajın-
da gördüğümüz sıkıntı, ambalaj tasarımına yeterli
önemin verilmemiş olması ve buna dayalı olarak
da tüketici nezdinde oluşan kalitesiz ürün algısı.
Premium markaların 80’li ve 90’lı yıllarda denedik-
leri matbaalardan veya ambalaj üreticilerinin şir-
ket içi tasarım birimlerinden talep edilen tasarım
çözümleri, Private Label ürünler için yaygın olarak
denenmektedir. Yani, artık denenip terk edilmiş
yöntemlerin hala çözüm olabileceği düşünülmek-
tedir. Hâlbuki, Private Label ürünleri için ambalaj
tasarımı, oldukça yüksek bütçelerle etkin marka
iletişimi yapan premium markalı ürünlerden daha
kritik bir öneme sahiptir. Private Label ürünlerin
premium markalar karşısında güçlenmesi, tüketi-
ci nezdindeki algısının iyileşmesi ve daha başarılı
satış grafikleri yakalaması ancak doğru ambalaj
tasarımı ile mümkün olacaktır.